Tijdens zijn opgravingen in 1964 naar de funderingen van
het klooster van de Willemieten te Watervliet heeft Romano Tondat een mooie,
arduinen grafsteen bovengehaald (1). Die steen bedekte het graf van Margareta,
de dochter van Pieter Stommelin(x). Zij was gehuwd met Willem Bockens.
Dit graf werd aangetroffen in de voormalige kloosterkerk van de Willemieten,
zodat we mogen veronderstellen dat ze tot een voorname familie moet behoord
hebben.
Een onderzoek in het archief van de Willemieten bracht heel
wat gegevens over de familie Stommelin aan het licht (2). In 1244 verkocht
ridder Goswijn van Roeselare 22 bunder 200 roeden moergrond aan elf personen,
waaronder een zekere Lambrecht Stommelin en Dirk Cleylant (3). Die moergrond
lag in het ambacht Boekhoute, in de Smouthoek.
In 1289 verwisselen Gillis Stommelin en zijn vrouw Clemencie 53
gemet 130 roeden woeste grond en 14 gemet 214 roeden landbouwgrond, gelegen
in de nieuwe keure van Watervliet nabij de Heerst, voor 28 gemet «cleilands»
in het ambacht IJzendijke, toebe¬horend aan het klooster van de Willemieten
(4).
In 1288 woont te Watervliet «Vermaghriete, Jan Stommelins weduwe»,
met haar drie kinderen Jan, Lambrecht en Daneel (5). In de dertiende eeuw
treffen we dus zes personen aan, die de familienaam Stommelin dragen en die
te Watervliet wonen. Het is mogelijk dat Jan en Gillis Stommelin nakomelingen
zijn van Lambrecht Stommelin; bewijzen daarvoor ontbreken echter.
In 1345 schenkt Margareta Stommelin, weduwe van Gillis Van den
Hove, een jaarlijkse pitancie aan de broeders Willemieten, bezet op 500 roeden
land, dat met de zuidkant paalt aan het land van «Pieter, Boudins Stommelins
sone» (6). Haar broer Pieter Stommelin en haar neef Joos Stommelin zijn getuigen
bij die schenking. Het is niet erg waarschijnlijk dat we deze Margareta Stommelin
mogen vereenzelvigen met de Margareta die begraven ligt in de kerk van de
Willemieten. Het is weliswaar mogelijk dat Margareta nog hertrouwd zou zijn met
Willem Bockens, maar we denken eerder dat Pieter Stommelin de vader is van de
Margareta van de grafsteen. In dit geval is Joos Stommelin haar broer en Margareta
Stommelin, weduwe van Gillis Van den Hove, haar tante en wellicht haar doopmeter.
Zeker is dit ook nog niet, daar er in dezelfde tekst verder spraak is van een
Pieter Stommelin, zoon van Bouden!
In 1357 was een Bouden Stommelin baljuw «up die nieuwe cuere in
Watervliet». Hij bekrachtigt in die functie de aankoop van een rente van 25 s.
door Gillis Stommelin en zijn vrouw Maria (7).
Leden van de familie Stommelin bezaten heel wat eigendommen in de
nieuwe keure van Watervliet en omgeving (8) en Bouden Stommelin bekleedde zelfs
het ambt van baljuw. Sommige onder hen begunstigden het klooster van de Willemieten.
Het is dan ook zeer begrijpelijk dat ze zich in die kerk lieten begraven.
We mogen aannemen dat Margareta Stommelin, dochter van Pieter en echtgenote van
Willem Bockens, ook een van de beschermvrouwen van het klooster zal geweest zijn.
LUK STOCKMAN.
(1) R. TONDAT : Verdere opgravingen in het Willemietenklooster te Watervliet; Appeltjes van het
Meetjesland, nr 15 (1964), p. 460-461.
(2) Dit archief vormt een onderdeel van het Fonds Bethlehem, in het Rijksarchief te Gent.
(3) RAG, Fonds Bethlehem, Cartularium nr 4, fo 39 rO en fo 39 voo
(4) Ibidem, f° 16 r°.
(5) Ibidem, f° 41 r°.
(6) Ibidem, f° 48 v°
(7) Ibidem, f° 45 r°.
(8) Te Lembeke bezat een Lonis Stommel in 1365 een leen van 20 bunder, Hoorlare genaamd.
Algemeen Rijksarchief Brussel, Rekenkamer, nr 1072, fo 38 ro•
